Tükürük bezi şişmesi ve tükürük bezi şişmesi nedenleri

Tükürük bezi şişmesi nedenleri ?

Tükürük bezlerine ait en sık kitleler nelerdir ?

Tükürük bezi kanseri belirtileri nelerdir ?

Vücutta üç adet tükürük bezi bulunur. Bunlar yanakta yerleşik olan parotis bezi ve çene altına yerleşik olan submandibular ve sublingual tükürük bezleridir. Her üç tükürük bezi de eş zamanlı olarak gıda alımı ile birlikte tükürük salgılar ve ağız içinde gıdaların sindiriminin başlamasına, bazı kimyasal enzimatik parçalanmaların oluşmasına yardımcı olurlar.

Tükürük bezi salgısı yani tükürük %99 oranında su ve %1 oranında protein temel olarak enzimleri ve bazı koruyucu bağışıklık moleküllerini içerir. Günlük her 3 tükürük bezinden 1000-1500 cc. tükürük salgısı olur. Aynı zamanda tükürük bezinin salgıladığı bu farklı içerikteki tükürük salgısı gıdaların kayganlaştırılması, birleştirilmesi ve kolayca bir lokma haline getirilerek yutulmasını sağlar. Tükürük salgısı içeriğinde lizozim adı verilen bir enzim ile gıdalarda bazı mikro organizma kalıntı veya bulaşıkları mevcut ise bu gıdaların mikroptan arındırılmasına ve ağız içinde bir kısım mikropların durdurulmasına yardımcı olan koruyucu etkisi mevcuttur.

Tükürük salgısı nelerden oluşur :

  • %99 oranında su içerir.
  • Su içeriğinin bileşiminde çeşitli elektrolitler sodyum, potasyum, magnezyum gibi içerir.
  • Ağız içinde başlayan sindirimi destekleyen çeşitli protein parçalayıcı enzimleri içerir.
  • Bağışıklık sisteminin önemli unsurları olan immün globulinleri içerir.

Tükürük salgısının temel fonksiyonları :

  • Tad alma konusunda dil üstünde yer alan tad tomurcuklarının gelişmesini sağlayan Gustin isimli hormonu bünyesinde bulundurur ve eksikliğinde dildeki tad tomurcukları gelişemez ve tad duyusunda kayıplar meydana gelir.
  • İçeriğinde ki müsin molekülleri ağız içinde bir koruyucu tabaka oluşturarak ağza giren çeşitli zararlı maddelerin olumsuz etkilerini en aza indirmeye yarar. Ayrıca ağza alınan gıda veya suların mikroorganizmalar ile kontamine olması durumunda savunmanın zayıf olduğu ağızdan kuvvetli  asidik içeriği nedeni ile bariyer özelliği güçlü olan mideye bu zararlı mikro organizmaların geçişine destek olur.
  • Ağız içinde şeker kullanan ve diş çürümesinde temel fonksiyon üstlenen asit üreten mikropların oluşturduğu asit ortama tampon etkisi yapar ortamı mikropların özellikle ağız içinde barınamayacakları bazik ortama dönüştürür. Bu koruyucu etkide içeriğind ebulunan üre bileşenlerinin de etkisi vardır.
  • Tükürük içeriğinde bulunan yüksek kalsiyum ve fosfor içeriği ile diş minesinin düzenli gelişimi ve sağlıklı devamını sağlar ve tükürük algısı azalmış olan çocuk veya erişkinlerde dişlerin hızla çürüyerek kaybedilmesinin temel sebebi budur.
  • Ağız içinde başlayan sindirim faaliyeti nişastalı gıdaların ağız içinde pityalin bir tür amilaz olup ağız içinde nişastaların parçalanmaya başlamasına yardımcı olur.
  • Tükürük, yapılan bilimsel çalışmalarda kanamanın hızla durmasına ve hayvanlarda yara iyileşmesini hızlandırıcı etkiye sahip olduğu gösterilmiştir.
  • Bilimsel olarak içeriğinde bulunan immün aktif proteinler(Ig A), lizozimler, laktoferrin ve peroksidaz içerikli enzimatik proteinler, ağız içinde farklı bağışıklık destekleyici görevi üstlenir.

İyi Gelen Net tükürük_bezi_şişmesi-300x199 Tükürük bezi şişmesi ve tükürük bezi şişmesi nedenleri

Tükürük bezlerinin bu kadar çok fonksiyonları onların gündelik hayatta konuşma esnasında ağzın kayganlaştırılması ile dilin rahat hareket ettirilmesi ve içerdikleri lizozim gibi koruyucu enzimlerin etkisiyle dişlerde meydana gelebilecek mikrobik çürük ve gıdalarla alınabilecek mantar, parazit kontaminasyon durumlarında koruyucu etkileri mevcuttur.  Tükürük bezleri sürekli çalışmaları nedeniyle fazla çalışmaya bağlı tükrük bezlerine ait kitleler ve şişlikler görülebilir.

İyi Gelen Net tükürük_bezi-175x300 Tükürük bezi şişmesi ve tükürük bezi şişmesi nedenleri

 

Tükürük bezi kanseri belirtileri nelerdir ?

    • Ağrısız yanakta kitle
    • Anatomik yerleşiminde herhangi bir tükürük bezi şişmesi halinde
    • Ağızda kuruluk ve Sjögren sendromu benzeri bulgular
    • Boyunda benzer şekilde ele gelen kitle
    • Daha az sıklıkta tükürük bezi şişmesi ile birlikte veya bağımsız ağrı
    • Hızlı gelişen yüz felci ve buna bağlı göz kapatma zorluğu veya ağız kenarında mimik kas hareketlerinde kayıp görülebilir.
    • Tükürük bezi şişmesi en sık diş apseleri ile karışır ve diş problemi zannedilerek sıklıkla diş hekimleri tarafından muayene için gidildiğinde ilk olarak fark edilir.

Bunların en  sık rastlanan sebepleri tükürük bezi iltihabı, tükürük bezi taşı, tükürük bezlerinin kendisine ait kitleleri, lenfoma, blumi’ye bağlı geçici tükürük bezi büyümesi, sarkoidoz, siyalozis, granülomatozis gibi hastalıklar, epitelyal hastalıklar ve ağız kuruluğu ile kendini gösteren Sjögren sendromu olabilir. Ayrıca tükürük bezlerine meme, tiroid, larenks, kolon ve akciğer kanserlerinin metaztazları da görülebilir. Bir kişide tükürük bezi tümör, olduğunu düşündüren en önemli bulgular yanak veya çene altında tekrarlayan ağrılı veya ağrısız şişlik bulunmasıdır. Ayrıca  hızlı gelişen bir tükürük bezi şişliği varlığında akla ilk önce tükürük kanalında yerleşik bir tükürük bezi taşını düşündürmelidir. Bu durumda yapılacak basit röntgen incelemeleri ile tükürük bezinde bir taş olup olmadığı saptanabilir. İyi huylu veya kötü huylu bir tükürük bezi şişmesi yanakta veya çene altında kitle olarak %80 kendisini gösterebilir.  %12 oranında da ağrı veya %10 yüz felci bulgusu tükürük bezlerine ait tümörlerde karşımıza çıkabilir.

Detaylı bir makale

Summary
İyi Gelen Net tükürük_bezi_şişmesi Tükürük bezi şişmesi ve tükürük bezi şişmesi nedenleri
Article Name
Tükürük bezi şişmesi neden olur?
Description
Tükürük bezleri, günlük 1.5 litreye yakın düzenli tükürük salgısı ile ağız içinde ve vücudumuzda çok önemli fonksiyonları üstlenir. Tükürük bezi şişmesi pek de nadir olmayan bir durumdur.
Author

Was this article helpful?

Related Articles

Leave A Comment?