Osteoporoz Nedir? Osteoporoz Tanısı Nasıl Konulur?

2010 yılında Türkiye’de yapılan FRAKTÜRK araştırması sonuçlarına göre 50 yaş ve üzerindeki kişilerin %50’sinde osteopeni ve %25’inde osteoporoz tespit edilmiştir. Türk toplumunun giderek yaşlanması dolayısıyla osteoporoz önemli bir sağlık sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Osteoporoz düşük kemik kütlesi ve kemik dokusunun yapısının bozulması neticesinde kemik kırılabilirliğinde ve kırık olasılığında artışla sonuçlanan bir metabolik kemik hastalığı olarak tanımlanabilir.

Osteoporoz ile ilişkili olarak en çok görülen kırık türleri ise; kalça, omurga ve el bileğinde meydana gelmektedir. Ciddi kalça kırıkları sonrasında kendi başına daha önce yürüyebilen kişiler, kırık meydana geldikten 1 yıl sonra yürüyemeyebilirler. Kalça kırığı olan kişilerde ölüm oranı; kırık meydana geldikten sonra 2 yıl içerisinde %12-20’dir. Erkeklerde ölüm oranı 2 kat daha fazladır. Hayatta kalanların %50 si ise uzun süreli bakıma muhtaç hale gelirler. Aslında her kırık vücudun diğer kısımlarında da olabilecek yeni kırıkların habercisi olarak görülmelidir. Çoklu kırıklar yaşam kalitesini bozmakta ve ölüm oranını arttırmaktadır. Kadınlar ise menopoz kemik kaybını arttırdığından dolayı osteoporoz için daha riskli durumdadır.

Osteoporoz genel olarak bir kadın hastalığı olarak algılanmakla birlikte, son yıllarda osteoporoz tanısı konulan erkeklerin sayısı da artış göstermiştir. Genellikle hasta genç bir erkek ise osteoporoz olabileceği akla gelmemektedir. Böylelikle tanı konulamayan hastaların sayısında artış gözlenirken, erken tedavi uygulanmadığı için bu hastalar ancak osteoporotik kırıklar söz konusu olduğunda tanı alabilmekte ve tedavi ile iyileşme de zorlaşmaktadır. Osteoporoz bir kırık olasıya kadar sessiz bir hastalıktır. Bu nedenle 65 yaş üstü kadınlar ve 70 yaş üstü erkekler kırık için risk faktörü taşıyanlarda daha erken yaşlarda osteoporoz tanı ve derecesini belirlemek için kemik mineral yoğunluğu ölçümü yapılmaktadır. Ayrıca düzenli olarak yıllık boy ölçümleri yapılmalı ve yılda 2 santimetreden fazla boy kısalması olan veya toplamda 20 yaşındaki boyundan 4 santimetre kadar boy kısalması olan kişiler osteoporoz şüphesi açısından değerlendirilmelidir.

Kemik Sağlığı İçin Neler Yapılmalıdır?

  • Yaş ve cinsiyete göre hayat boyu yeterli kalsiyum alınmalı ve D vitamini yeterliliği temin edilmelidir.
  • Sigara bırakılmalı ve alkol alımı kısıtlanmalıdır.
  • Düşmelere karşı önleyici tedbirler alınmalıdır.
  • Kalça koruyucuların kullanımı önerilmelidir.
  • Sırt ekstantör egzersizleri, denge egzersizleri, ağırlık egzersizleri, yürüyüşler, aerobik, pilates, tenis ve yoga gibi egzersizler önerilmelidir.