B12 Vitamini eksikliği ve belirtileri


b12 vitamin eksikliği

B12 vitamini kobalt minerali içerdiğinden Kobalamin olarak da anılır. Suda çözülen bir vitamindir, emilimi ince bağırsakta yapılır. Karaciğerde, böbreklerde ve vücudun diğer dokularında depolanarak fazlası idrar yoluyla atılır. Dolayısıyla fazla dozda alınması ve zarar görülmesi gibi bir durum söz konusu değildir. İstisnai durumlar, Leber göz hastalığı olanlar ve hamileler için geçerlidir, bu durumlarda B12 vitamininin kontrol dahilinde alınması gerekmektedir.

B12 vitamininin vücut için önemi, bebeğin anne sütüne duyduğu ihtiyaç gibidir. İnsan metabolizmasındaki tüm hücrelerin çoğalmak ve gelişmek için B12 vitaminine ihtiyacı vardır.

B12 vitamini insan vücudunda neredeyse tüm hücrelere dokunurken, en çok da merkezi sinir sistemini oluşturan ilik içinde oluşan kırmızı kan hücrelerinin gelişimi ve deforme hücrelerin onarılmasında etkilidir. Sinir iletimi ve beyin fonksiyonlarıyla ilgili rahatsızlıklara, özellikle Alzheimer hastalığına karşı koruyucu bir işlevi vardır. Sinir hücrelerini yaşlanmaya ve yıpranmaya karşı korumaya alır, ayrıca DNA sentezi için hücreler arasındaki iletinin sağlıklı bir şekilde işlemesini sağlar. B12 vitamininin oluşturduğu düzenle gelişerek çoğalan hücreler, cildin, saçların, tırnakların da sağlıklı görünmesinde ve yenilenmesinde etkendir. Hücrelere gösterdiği bu korumacı tavır aynı zamanda vücudun özellikle bağırsak, meme, akciğer ve üreme bölgelerinde gelişen kanserli tümörlerin oluşumunu da engeller.

Beyin ve sinir fonksiyonlarını düzenlediği gibi kalp hastalıkları ve damar tıkanıkları gibi kronikleşecek vakalarda da düzenleyici görevindedir. Yüksek tansiyon, felç gibi vücudu yıpratan hastalıklara karşı damarların dostudur.

B12 vitamininin doğum komplikasyonlarında, çocuk astımlarında, diabet kaynaklı gelişen nöropatilerde, infertilite durumlarını destekleyici tedavilerde etkisi bulunmaktadır.

Hücrelere sözü geçen otoriteci tavrıyla, karbonhidratı enerjiye dönüştürüp şeker kullanımını dengeler. Bu etkisi vücuttaki yağ yakımını hızlandırır, iştahta denge yaratarak kilo alımını engeller.

B12 vitamin eksikliği neden olur, belirtileri nelerdir?

b12 vitamini

 

B12 vitamin eksikliğini düşündüren vakalarda şikayetler genelde yorgunluk ve halsizlikle birlikte seyreden kilo kaybı, kabızlık; Sinir sisteminde kişiye rahatsızlık veren el ve ayak karıncalanmaları ile uyuşukluklardır. B12 vitamini en çok merkezi sinir sistemini etkilediği için kaygı ve stres bozuklukları, aşırı mutsuzluk hissi de bu şikayetlere eşlik eder. Kişi migren ağrılarına benzeyen ağrılarla ışığa duyarlı hale gelir ve sık sık kas spazmları yaşayabilir.

Şikayetler uzmana danışılmaz ve teşhis edilmezse, ağızda ve dilde hissedilen ağrı, şişkinlik durumları, bunamayı düşündüren unutkanlıklar, denge kaybı ve zihin karışıklığıyla girilen depresyona kadar ilerleyebilir.

Yetişkinlerin B12 vitamin eksikliğinde hissettikleri bu belirtiler, bebekler ve çocuklarda ise merkezi sinir sistemiyle bağlantılı olarak büyüme ve gelişim gerilikleriyle teşhis edilir. Megaloblastik anemi gelişebileceğinden çocuklarda B12 vitamin eksikliği önlem alınması gereken acil bir durumdur.

Mide rahatsızlıklarından kaynaklanan şikayetlerde B12 vitamin eksikliğine yorulabilir. B12 vitamininin emilimini sağlayan hücreler midenin fonksiyonlarını yerine getiremediği iltihabik ve yetersiz asit salgılama durumlarında emilim yapamaz, vücutta vitamini etkin hale getiremezler. Besinlerin vücutta işlenmesindeki problemlerden kaynaklanan Crohn ve Çölyak hastaları da emilim olmadığından B12 vitamin eksikliği yaşarlar.

B12 vitamin eksikliğinin yaşla da ilgisi bulunmaktadır. 50 yaş sonrasında vücut bu vitaminin emiliminde zorlanmaya başlar. Yapılan araştırmalara göre bu yaş grubundaki her 31 kişiden birinde B12 vitamin eksikliği görülmektedir.-Bu durum beslenme düzeniyle ilgili olmayıp mutlaka doktor önerisiyle takviye almayı gerektirir.

B12 vitamini eksikliğinde görülen bu belirtiler başka rahatsızlıkların belirtisiyle de örtüşebilir. Bu yüzden kesin teşhis ve destek için mutlaka uzman bir hekimden görüş alınmalıdır. Hekimin teşhisine ek olarak tanıyı koymak için kan testi de gerekebilir.

B12 vitamin eksikliğinin ön plana çıkardığı hastalıklar nelerdir?

B12 vitamin eksikliği

 

B12 vitamininin vücudun temel taşları olan hücreler üzerine yoğunlaşan önemli görevini yerine getiremediği durumlarda vücut birçok hastalığa kapılarını açabilir.

Kalp ve damar sağlığı, beyin yetileri ve hücrelerin tahribatının yol açtığı hastalıklar arasında kanser, özellikle lösemi türleri, Multipl Skleroz, Astım, Anemi, Nöropatiler gelişebilir.

Zihinsel ve bedensel yorgunluk, unutkanlık kişilerin günlük yaşamlarını etkileyecek seviyelere gelebilir.

B12 vitamin eksikliği kimlerde görülür?

12 neye iyi gelir

Genellikle beslenme bozukluğu olan ve düzensiz beslenen bireyler, sağlıksız diyet yapanlar, alkol bağımlısı olanların B12 vitamini seviyelerini düzenli kontrol ettirmeleri gerekmektedir.

Ayrıca gebe ve emziren kadınların da B12 vitamin seviyeleri azalma göstermektedir. Doğum kontrol ve östrojen takviyesi gibi hormon hapları kullananlar, bedensel ve zihinsel olarak zorlayıcı işler yapanlar, sindirim sistemiyle ilgili operasyon geçirmiş olanlar ve 50 yaşın üzerindekiler için doktor kontrolüyle B12 takviyesine ihtiyaç duyulabilir.

B12 vitamini nasıl alınır?

Bir yetişkinin günlük alması gereken B12 vitamin miktarı 2.4 mikrogramdır. Fakat B12 vitamini insan vücudunda üretilmez. Esas kaynağı hayvansal besinler ve bu besinlerin içerdiği proteinlerdir. Bitkisel gıdalar denilince akla gelen sebzeler ve meyvelerin B12 vitamin alımında bir etkisi yoktur. Bu yüzden vegan tarzı bir beslenme düzeni eğer takviye alınmazsa B12 vitamin eksikliğinden kaynaklanan hastalıklar için bir davetiyedir.

Hayvansal besinler dendiğinde ilk akla gelen süt ve süt ürünleridir. Yoğurt, peynir, yumurtada, beyaz ve kırmızı ette, buğdayda, badem gibi yemişlerde bol miktarda B12 bulunur.

B12 Besin grupları
B12 Hangi Besin gruplarında bulunur

Beyaz ve kırmızı et ürünleri

Özellikle ciğer gibi sakatat grubuna giren hayvansal gıdaların 100 gramı vücudun günlük B12 vitamini ihtiyacının yarısını karşılamaktadır.

Deniz ürünleri

Hem sağlıklı bir diyet, hem dengeli beslenme açısından oldukça önemli bir besin grubudur. B12 vitamininin en bol bulunduğu gıda balık yumurtasıdır. 10 gram balık yumurtası günlük B12 vitamin ihtiyacını tamamını karşılayabilmektedir. Ton balığı, somon gibi ithal edilen uzak deniz balıklarında ise 100 gramda günlük ihtiyacın 5 katını karşılayacak kadar B12 vitamini bulunmaktadır. B12 eksikliği çekenler Sardalya ve Uskumru balıkları da tüketerek günlük ihtiyaçlarını alabilirler.

Süt Ürünleri

Kolesterol seviyesini göz önünde bulundurarak tüketilen 100 gram peynir ve süt, günlük B12 ihtiyacının yaklaşık üçte birini karşılamaktadır. Bir yumurtada ise günlük ihtiyacın onda biri kadar B12 vitamini bulunur.

B12 ışığa karşı hassasiyeti olan bir vitamin olduğundan, içerdiği besinleri uzun süre buzdolabında veya güneş ışığı alan yerlerde bekletmek kaybına neden olacaktır. Ayrıca beyaz ve kırmızı etlerin tüketiminde vitamin kaybını önlemek için, etin suyunu muhafaza etmesi açısından yüksek ısıda pişirilmemesi gerekir. Yüksek ısıyla ızgara yapılan ette B12 kaybı yüzde otuz civarındayken, nemi muhafaza edilmiş olan et yüzde on ila yüzde yirmi civarında B12 kaybına uğramaktadır. Sütteki B12 vitamininin verimi ise yine kaynama süresine bağlıdır. Sütün kaynatılınca kaybettiği vitamin oranı yaklaşık yüzde otuz civarındadır.

B12 hayvansal kaynaklı proteinli gıdalardan doğal olarak alınırken, Siyanokobamin formunda bazı enerji içeceklerinde ve katkı maddelerinde de bulunur. Fakat en fayda sağlayanı yine besinler yoluyla alınan B12 vitaminidir.

Hayvansal proteinler dışında uzman doktor kontrolünde B12 takviyesi yapan ilaçlarda mevcuttur. Vücut B12 vitamin alımı için yeterli beslenmediği durumlarda ihtiyacını kendi rezervlerinden karşılayıp tüketebilir ve bu tahribat beş ila 6 yıl gibi bir süre kendini belli etmeden ilerleyebilir. Bu durum için doktorun önerdiği ilaçlar oral yoldan alınan tabletler ve enjeksiyonlardır.

B12 eksikliğinden kaynaklanan tüm olumsuz faktörler ve yol açtığı ciddi hastalıkları önlemek için dengeli beslenmenin yanı sıra 6 ayda bir B12 vitamin değerlerini ölçtürmek yarar sağlayacaktır.

Related Articles

Leave A Comment?